DANH MỤC BÀI TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU CHÂU ÂU SỐ 2.2020

14/03/2020

MỤC LỤC

CHÍNH TRỊ - AN NINH CHÂU ÂU

1. ĐINH CÔNG TUẤN & ĐINH CÔNG HOÀNG

Liên minh Châu Âu năm 2019: Nỗ lực vượt khủng hoảng, trì trệ, hướng đến cải cách, phát triển

Tóm tắt: Từ năm 2009 đến nay, EU đang bước vào giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử hình thành và phát triển của mình khi cùng lúc tiếp tục đối mặt với hàng loạt cuộc khủng hoảng như: khủng hoảng nợ công châu Âu, khủng bố, di cư, Brexit… đã dẫn đến hàng loạt các hệ lụy như sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc, dân túy, mâu thuẫn nội khối gia tăng, vai trò của EU trên trường quốc tế suy giảm, thậm chí dẫn đến khủng hoảng về mô hình phát triển trong tương lai. Đứng trước tình trạng đó, EU đã đưa ra các giải pháp cải cách sâu sắc, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, nhằm giữ ổn định để phát triển. Bài viết nhìn lại năm 2019 của EU: kinh tế tăng trưởng chậm lại; chính trị tiếp tục phải đối mặt với nhiều vấn đề khó khăn kéo dài như Brexit, dân túy, chủ nghĩa nghi ngờ châu Âu… nhưng an ninh quốc phòng đã trở nên tự chủ, độc lập hơn, và cả khu vực đang hướng tới những cải cách sâu rộng trong tương lai.

 

2. NGUYỄN ANH CƯỜNG & MA XUÂN BỘ & HOÀNG VĂN LƯU & NGUYỄN THỊ THÙY LINH

Biển Đông trong toan tính chính trị của Trung Quốc, Mỹ và Nga

Tóm tắt: Tranh chấp trong khu vực Biển Đông - Việt Nam đang là một vấn đề quốc tế nóng bỏng, thu hút sự quan tâm và tham gia ở nhiều cấp độ của các cường quốc trên thế giới. Chính điều này đã định hình nên một “ván bài” mới trên Biển Đông, mà tại đó, các cường quốc, với các tính toán khác nhau về lợi ích, sẽ hoạch định và triển khai những chiến lược vừa mang tính dài hơi vừa có sự thay đổi linh hoạt, phù hợp với động thái của các nhân tố liên quan. Mặc dù mỗi quốc gia sẽ có những mục tiêu khác nhau, ở những cấp độ khác nhau, cách thức thực hiện cũng khác nhau, nhưng các cường quốc đều có điểm chung là đang hướng tới các mục tiêu về mặt chiến lược. Bài viết đưa đến một bức tranh đa dạng các mảng màu khác nhau trong toan tính chính trị Biển Đông của Mỹ, Trung Quốc và Nga tại một trong những khu vực sôi động và giàu tiềm năng nhất trên thế giới hiện nay. Từ thực tế đó bài viết đưa ra một vài nhận thức trường hợp Việt Nam trước những tác động toan tính chính trị Biển Đông của các nước lớn.

 

 

KINH TẾ - PHÁP LUẬT CHÂU ÂU

3. HOA HỮU CƯỜNG

Tình hình kinh tế EU năm 2019 và triển vọng năm 2020

Tóm tắt: Bức tranh kinh tế khu vực EU năm 2019 không mấy tươi sáng khi tăng trưởng chậm chạp, tỉ lệ lạm phát luôn duy trì ở mức thấp dưới mục tiêu của ECB. Tuy nhiên, nhìn toàn cảnh, năm 2019 là năm thứ bảy liên tiếp kinh tế khu vực tăng trưởng do những hỗ trợ tích cực đến từ các yếu tố như: thương mại vẫn là trụ đỡ vững chắc, tỉ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp, thâm hụt ngân sách và nợ chính phủ đang ngày càng giảm xuống mức an toàn, chính sách tiền tệ được điều chỉnh linh hoạt. Bước sang năm 2020, với bối cảnh thế giới đầy bất ổn từ xung đột thương mại giữa Mỹ - Trung, Mỹ - EU hay dịch cúm Covid-19 cũng như những bất ổn từ trong nội bộ của khối như: vấn đề Brexit, thay đổi chính trị ở Tây Ban Nha, Italia… sẽ ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế của khu vực, theo nhận định của các tổ chức và chuyên gia, kinh tế EU vẫn giữ được đà tăng trưởng nhưng duy trì ở mức thấp.

 

4. NGUYỄN VĂN LỊCH & VŨ HỒNG ANH & NGUYỄN TRỌNG NHÂN

Kinh tế Pháp năm 2019

Tóm tắt: Năm 2019, Pháp phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, cả về kinh tế và xã hội. Bên cạnh đó, những cản trở từ bên ngoài cũng không nhỏ. Những yếu tố này đã ảnh hưởng rất nhiều đến tăng trưởng của Pháp. Tuy nhiên, nhờ những cố gắng của Chính phủ, nên GDP của Pháp vẫn đạt được 1,2%. Nhiều lĩnh vực như thương mại, đầu tư vẫn duy trì được tốc độ. Năm 2020, Pháp sẽ tiếp tục duy trì những biện pháp đã áp dụng, đồng thời tích cực khai thác tối đa nội lực, để nền kinh tế duy trì được mức tăng trưởng như năm 2019. Từ tăng trưởng của Pháp trong năm 2019, bài viết đã rút ra một số bài học cho Việt Nam trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ đang gia tăng.

 

LỊCH SỬ - VĂN HOÁ - XÃ HỘI CHÂU ÂU

5. VŨ THỤY TRANG

Hợp tác chiến lược Nga - Ấn Độ trong những năm gần đây: Thành tựu và hạn chế

Tóm tắt: Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, quan hệ giữa Liên Xô và Ấn Độ phát triển mạnh mẽ và trên cơ sở tin cậy lẫn nhau. Việc ký kết Hiệp ước Hòa bình, Hữu nghị và Hợp tác giữa Liên Xô và Ấn Độ vào tháng 8 năm 1971 được coi là dấu mốc quan trọng của tình hữu nghị Xô-Ấn. Từ khi trở thành đối tác chiến lược vào năm 2000, hai nước ngày càng chú trọng gìn giữ và phát triển mối quan hệ truyền thống này. Quan hệ Nga - Ấn Độ ngày càng trở nên quan trọng hơn đối với chính sách “quay trở lại phương Đông” của Nga cũng như trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ giai đoạn hiện nay. Bài viết tập trung phân tích hợp tác Nga - Ấn Độ trong những năm gần đây trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, an ninh quốc phòng và một số lĩnh vực khác từ đó đưa ra những nhận định về những thách thức đối với phát triển của mối quan hệ này trong tương lai.

 

6. LÊ THÀNH NAM

Sự tham chiến của Tây Ban Nha trong chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ  (1775-1783)

Tóm tắt: Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ là cuộc đấu tranh đầu tiên của cư dân Tây bán cầu chống lại một quốc gia châu Âu - nước Anh. Cuộc chiến này lôi cuốn sự theo dõi của nhiều quốc gia ở cựu lục địa với những động cơ và mục đích khác nhau. Với Tây Ban Nha, tận dụng sự chia rẽ trong nội bộ đế chế Anh, họ đặt mục tiêu tái thu hồi những thứ bị đánh mất vào tay Anh trong các cuộc chiến tranh trước đó. Muốn vậy, giải pháp quân sự được ưu tiên hướng tới. Dựa vào các tư liệu nước ngoài, bài viết phân tích những nỗ lực của Tây Ban Nha trong việc thực hiện các mục tiêu qua những hoạt động quân sự.

 

QUAN HỆ VIỆT NAM - CHÂU ÂU

7. NGUYỄN BÍCH THUẬN

Hệ thống hưu trí ở Đức và một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Tóm tắt: Do tình hình kinh tế không ổn định và vấn đề già hoá dân số, hệ thống hưu trí của Đức gồm 5 trụ cột như mô hình của World Bank không còn phù hợp và cần nhiều thay đổi. Hệ thống hưu trí của Đức đã trải qua nhiều lần cải cách bao gồm những thay dổi như tăng tuổi nghỉ hưu, điều chỉnh công thức tính lương hưu, mở rộng tham gia của khu vực tư nhân đối hưu trí tư. Những cải cách của hệ thống hưu trí của Đức đã mang đến nhiều bài học cho Việt Nam

 

8. NGUYỄN KHẮC LINH

Phát triển nguồn nhân lực giảng viên ở một số nước và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Tóm tắt: Việc quản lí, phát triển nguồn nhân lực nói chung, phát triển nguồn nhân lực giảng viên nói riêng có vị trí đặc biệt quan trọng và trở thành chiến lược của nhiều nước trên thế giới. Trong phạm vi bài viết này, tác giả giới thiệu kinh nghiệm về quản lí, phát triển nguồn nhân lực giảng viên của một số nước có nền giáo dục đại học hiện đại, tiên tiến và những nước có đặc điểm, điều kiện tương đồng với Việt Nam. Trên cơ sở đó rút ra một số bài học kinh nghiệm có thể áp dụng phù hợp với Việt Nam trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế hiện nay.

 

THÔNG TIN

9. Tọa đàm khoa học “Azerbaijan trong quá khứ, hiện tại và  quan hệ Việt Nam - Azerbaijan”

 


Phòng QLKH-TV&HTQT

Tạp chí Nghiên cứu Châu Âu


Các tin đã đưa ngày: